De geschiedenis van de boerderij

Verteld door boer Andreas Schmidt

Op onze boerderij werd al sinds het begin van de 19de eeuw aantoonbaar landbouw beoefend. Maar waarschijnlijk gaan onze wortels nog veel verder terug. Al uit een tijd ver vóór 1900 stammen de Medebacher huis- of bijnamen. Onze familie had bij voorbeeld de mooie huisnaam "Klimmen". Zo wordt nog altijd onder inwoners van Medebach zelf niet gezegd "We gaan naar de Schmidts in de Hasenkammer", maar "vandaag rijden we naar Klimmen", of als iemand een ander iets vraagt "wie was dat dan?" "Dat was Klimmen" of meestal heel eenvoudig als het om een lid van onze familie gaat: "Dat was de kleine Klimme". Op deze via generaties en verschillende vestigingsplaatsen van boerderijen doorgegeven huisnamen zijn we nog steeds erg trots. Zo was eerst mijn vader (waarschijnlijk daarvoor ook mijn opa) en dan vermoedelijk ikzelf en nu onze zoon Steffen "de kleine Klimme".

Onze boerderij stond t/m 1965 midden in de stad Medebach. Het huidige „Hotel Medebach“, vroeger „Trippel“, en het sanitair- en verwarmingsbedrijf Hast (huisnaam „Büdekes“) in de Hinterstraße waren onze buren. Beide waren toen ook landbouwbedrijven. De landbouw was vroeger vooral gericht op de eigen verzorging van de boerenfamilie met alle noodzakelijke levensmiddelen. Daarom was ons bedrijf, zoals de meeste in de streek, een gemengde bedrijf. Dat betekende aardappelen, graan, groenten, evenals de dieren voor de eigen voorziening  resp. de dagelijkse arbeid op de akkers en in de winter ook het werk in de bossen.

Begin 19de eeuw leefden op onze boerderij  behalve een paar runderen. varkens en kippen ook  2 koeien, die weliswaar twee keer per dag gemolken werden, maar die ook gehouden werden voor het werk op de akkers totdat we eerst een os en daarna twee koudbloedpaarden kregen. In 1904 werd mijn opa Wilhelm Schmidt geboren. Hij was de zoon van de toenmalige boer Franz Schmidt. Wilhelm Schmidt trouwde later Maria Schmidt die in het Hessische buurdorp Hillershausen geboren werd.  Zo in de jaren 1930-1960 was mijn opa Wilhelm Schmidt al wandelend met een schaapskudde van 100 tot 150 moederdieren onderweg. Dat was in de zomer in de omgeving van Medebach en in de winter op de winterweiden in de omgeving van Kassel in de deelstaat Hessen.

In de 1960-er jaren, toen mijn vader Franz-Josef studeerde voor agrarisch ondernemer, werd onze boerderij opnieuw ingericht. In 1960 kregen we de eerste trekker, een Eicher met 25 pK, hydraulisch en met aandrijfstang, was voor die tijd heel bijzonder was. Deze trekker staat trouwens nog altijd op onze boerderij. Omdat de Hanzestad Medebach verder groeide en onze boerderijoppervlakte op de toenmalige plek beperkt was, werd in 1965 begonnen met de verhuizing van het bedrijf naar de huidige vestigingsplaats in de Hasenkammer. In het voorjaar van 1966 verhuisden we zelf naar de Hasenkammer. Hier hielden we aanvankelijk ca. 15 melkkoeien plus enkele runderen en jonge stieren en nog ongeveer 1–3 zeugen en 20 mestvarkens. Destijds bewerkten we ongeveer 100 Morgen (25 ha) landbouwgrond, waarvan een derde akkerbouw (graan, voederbieten, aardappelen.) In 1967 trouwde mijn vader mijn moeder Elisabeth uit het mooie buurdorp Oberschledorn. In 1968 werd ik, Andreas Schmidt, geboren. In 1970 kreeg ik met Birgit nog een zusje.

Het idee van "vakantie op de boerderij"

In deze tijd begon bij ons ook de bedrijfstak "vakantie op de boerderij". In het ouderlijk huis van mijn moeder in Oberschledorn was al lang een pension gevestigd, zodat zij opleidingen volgde tot het vak van pensionhoudster. Destijds werd er in Medebach over onze stap wat lacherig gedaan. Zo was er eens een carnavalswagen met het thema "de nieuwste truc van de boer: vakantie Hasenkammerblik". Maar ook dat is inmiddels verleden tijd.

Vanaf die tijd ontwikkelde ons bedrijf zich voortdurend. Zo werd uit vol pension met eten aan lange tafels eerst overnachting met ontbijt. De kamers werden meerdere keren verbouwd, met douche/wc, etc. In 1991 trouwde ik met Gudrun Horstmann uit het Münsterland. In 1993 werd onze zoon Steffen, in 1994 onze dochter Juliane geboren. In 1992  begonnen we na meerdere bedrijfsuitbreidingen met de bouw van onze ligboxenstal. Vanaf dat jaar werd de akkerbouw (altijd nog ca. 10 ha, waarvan de helft silomaïs en de andere helft graan) compleet omgezet in grasland. We kochten na de bouw van de stal melkquotum bij, zodat we over een eigen quotum van 369.000 kg beschikten en met onze 55 - 60 melkkoeien ca. 400 – 450.000 kg melk aan onze zuivelonderneming leverden.

Toen de stal zover klaar was, stonden onze oude gebouwen aanvankelijk leeg. Daarvoor werd in 1995 een vergunningsaanvraag ingediend om deze ruimten om te mogen ombouwen tot vijf vakantiewoningen en bijbehorende ruimten. Na enkele probleempjes te hebben opgelost kregen we daartoe vergunning en konden we onze oude koestal dus ombouwen tot moderne vakantiewoningen van verschillende grootte. Die worden sinds Pasen 1996 verhuurd. Ook hier gingen de ontwikkelingen sindsdien in snel tempo verder. Speelruimten, een speelterrein en een kleinere camping met sanitaire voorzieningen volgden.

In 2001 werd ons woonhuis gerenoveerd en omgebouwd. De kamers van het pension waarmee onze nieuwe bedrijfstak destijd begon, verdwenen ten gunste van onze eigen, nieuwe woning. In het voorjaar van 2004 kon onze natuur-, spel- en gezinswandelpad onder de Weddel in gebruik worden genomen. Hierbij gaat het om een verkeersvrij gezinspad met een lengte van ca. 900 meter met veel infoborden, spelen aan de beek, eekhoorns voeren en veel meer. In de zomer van 2006 integreerden we onze " Weg van de Zintuigen", hierbij gaat het om een blote-voeten-pad direct aan de beek. In het voorjaar van 2007 kreeg onze speelplaats een trampoline met een doorsnede van 4,30 meter en een veiligheidsnet. Dit speeltoestel ontwikkelde zich tot een onvervalste hit.

In de jaren 2001, 2002, 2004, 2009, 2011,2012,2013 en actueel in 2014 werd onze vakantieboerderij vanwege de positieve beoordelingen van onze gasten door de Centrale voor Plattelandsvakanties in Bonn verkozen tot de "meest geliefde vakantieboerderij" in NRW. Deze prijs werd door de voorzitter van de Duitse boerenorganisatie DBV, de heer Joachim Rukwied, in januari uitgereikt op de Grüne Woche in Berlijn. Bovendien werd ons bedrijf in de jaren 2002, 2005, 2006  en in het jaar 2009 uitverkoren tot „DLG - vakantieboerderij van het jaar“ (slechts 10 bedrijven in heel Duitsland). In de zomer van 2006 is onze vakantieboerderij door de agrarische beroepscoöperatie bekroond als het tweede bedrijf in heel NRW dat rond het thema "kindzekerheid en gezond op de boerderij" preventieve maatregelen heeft genomen om de gasten te beschermen tegen ongevallen.

Deze erkenning hebben we in de jaren 2010 en 2013 als eerste bedrijf voor de tweede, resp. derde keer  ontvangen.

Ontwikkeling tot een modern bedrijf

In december 2005 ging onze nieuwe 104 kWh installatie met zonnepanelen aan het RWE-stroomnet en ook installeerden we zonnecollectoren. Hiermee produceren we milieuvriendelijke warmte en energie voor onze vakantieboerderij. Omdat we bouwtechnisch gezien buiten al langere tijd aan onze grenzen waren gestoten, hebben we in januari 2006 besloten om het bestemmingsplan voor onze boerderijoppervlakte door onze gemeente Medebach te laten veranderen en een bebouwingsplan op te stellen. Na ruim een jaar hebben wij deze horde in mei 2007 genomen. De gemeenteraad van Medebach heeft na vele, voor een deel moeilijke, vergaderingen een besluit genomen over dit onderwerp en daarmee werden de nieuwe plannen van kracht. In een gelijktijdig verlopen procedure hebben we onze nieuwe camping met momenteel 30 natuurvriendelijke plaatsen, een eigen barbecuehoek, alsmede nieuwe en ruime sanitaire gebouwen met afwaskeukens aangelegd. De hiervoor benodigde bouwactiviteiten zijn niet alleen vanwege de zachte winter, maar vooral ook vanwege onze uitstekende  plaatselijke firma´s, die ik hierbij nog eens heel hartelijk wil bedanken, al zo goed als afgesloten. Zonder de betrouwbaarheid van deze toch al betrouwbare partners was hier niet zo veel mogelijk geweest. Zo konden we onze nieuwe voorzieningen al met Pinksteren voor het eerst in gebruik nemen.


Maar de winter van 2007 was niet alleen gekenmerkt door een gebrek aan sneeuw. In de nacht van 18 op 19 januari hield de orkaan Kyrill huis in ons zo mooie Sauerland. Vooral in de bossen liet hij een spoor van verwoesting na. Na maandenlange opruimwerkzaamheden ontstonden er nu voor een deel totaal nieuwe perspectieven. Veel bergkammen hadden hun bomen verloren en maakten adembenemende vergezichten mogelijk. De percelen waar groepen bomen waren omgewaaid, werden omgezet in weiland. De grotere oppervlakten werden voor het grootste deel weer ingeplant met vaak loofbomen, zoals beuk en eik, maar ook met de windbestendige Douglasspar. In totaal had het Sauerland in deze nacht ongeveer 25 miljoen kubieke meter hout verloren. Dat zijn 40 tot 50 miljoen bomen of 420.000 vrachtwagenladingen. 

In de herfst van 2007 hebben we op het dak van onze schuur en op het dak van het nieuwe sanitaire gebouw een tweede installatie met zonnepanelen aangelegd met een prestatie van 45 kWh aan electrische energie. Daarmee produceren we op onze daken inmiddels bijna 150 kWh. Dat is per jaar ca. 150.000 kWh milieuvriendelijke stroom uit de zon, die wij afgeven aan het RWE-net. Omdat onze laatst overgebleven  MB-trekker na jarenlange trouwe dienst inmiddels meer dan 12.000 bedrijfsuren gedraaid had, hebben we in de winter nagedacht over een gelijksoortige nieuwe trekker. Sinds het  voorjaar van 2008 zijn we tevreden met onze nieuwe Fendt 820 Vario TMS. Met deze trekker is na bijna 30 jaar het tijdperk van de MB-trekker bij de Hasenkammer definitief beëindigd.

In de winterperioden 2009 t/m 2012 werden al onze vakantiewoningen helemaal gerenoveerd. Naast nieuwe keukens, badkamers, woonkamer en slaapkamermeubelen kregen de Appel- en Kersenbloesem ieder een tweede slaapkamer.

Maart 2009 installeerden we op onze boerderij een net voor internet met W-LAN. Sindsdien is kabelloze internetontvangst in iedere vakantiewoning en op de camping mogelijk.

De winter van 2009/10 kende geen vroeg einde. Al voor Kerstmis kregen we de eerste sneeuw en tot half maart had ons dal van de Hasenkammer een wondermooi sneeuwdek, voor een deel met een hoogte van één meter.
De langlaufloipe, die direct bij  onze boerderij begint, was doorlopend geprepareerd en ook onze sleetjeshelling was niet alleen voor de kleine kinderhartjes een attractie. En degene die wilde, kon zelfs in de winter een ritje maken met de door paarden getrokken arreslee.

De daarop volgende winter 2010/11 was juist het tegenovergestelde: sneeuw en vorst tot in januari, dan een korte dooi en droge kou tot begin maart. Daarna nauwelijks neerslag tot ver in juni. De voorjaarsmaanden maart t/m juni waren de neerslagsarmste sinds het begin van het bijhouden van de weerontwikkelingen in onze streek. De eerste snede gras voor silage lag tussen mislukking tot een derde van een normale oogst. Voor de Hasenkammer-vakantie en installatie met zonnepanelen een ideaal voorjaar. Op 1 augustus begonnen we met de bouw van onze nieuwe koestal voor 200 dieren. Dankzij het goede weer (van 1 augustus t/m 31 november slechts 2 regendagen) hadden we drie maanden later al het hoogste punt bereikt. En rond de jaarwisseling trokken dan de eerste melkkoeien de nieuwe stal binnen. In januari waren ook de melkrobots zover ingeregeld, dat we na een grotere vorstperiode (bijna 3 weken tot minus 24 graden) op 27 februari met het inmelken van onze koeien konden beginnen.
Op het dak van de nieuwe koestal produceren we sinds december 2011 233 kWh milieuvriendelijke stroom met een installatie van zonnepanelen. In de herfst van 2012 werd eindelijk onze 75 kWh compacte biogasinstallatie van de firma Viessmann opgebouwd. Deze installatie produceert alleen met op het bedrijf vrijkomende reststoffen (als mest en voederresten) milieuvriendelijke stroom en alle op de boerderij benodigde warmte. Hiervoor hebben we al onze bedrijfsgebouwen met een warmtenet met elkaar verbonden. De totale installatie zorgde ervoor dat onze vakantieboerderij sinds begin 2013 niet meer afhankelijk is van de levering van energie door anderen.

Bij onze bouwactiviteiten hebben we bijzondere aandacht besteed aan toegankelijkheid voor bezoekers. Breed geasfalteerde en in de gebouwen betonnen paden, een duidelijk moderne en toch harmonieuze techniek, evenals lichte en goed doorluchte ruimten, maken de nieuwbouw niet alleen voor koeien interessant.

Door de mogelijkheid in het jaar 2012 een gemeentelijke weg over te nemen die direct langs de grens van onze camping liep, kregen we de mogelijkheid om deze opnieuw in te richten. De beschikbare plaatsen zijn nu groter en gezinsvriendelijker. In het achterste deel is er een kleine uitbreiding met enkele zeer rustig gelegen plaatsen, voornamelijk voor onze wandelvrienden. Aan de andere kant van deze nieuwe camping hebben we in een kring plaatsen voor gezinnen ingericht. In het midden bevindt zich een kleine speelplaats en daarom heen staan de wagens als wigwams. Onze nieuwe campingplaatsen beschikken alle over stroom-, water- en afvalwateraansluiting, evenals satelliet-tv- en radio-aansluiting. Tot slot hebben onze campingpaden kort voor het Kerstfeest van 2012 ook nog een schone asfaltlaag gekregen.

Sinds eind mei 2013 kunnen we op onze camping drie nieuwe pothuisjes verhuren. Deze gezellige slaapmogelijkheden dicht bij de natuur voor twee tot drie personen, komen oorspronkelijk uit Zwitserland en werden in Duitsland voor het eerst op ons bedrijf gepresenteerd.

Generatiebedrijf

Momenteel leven en werken op onze boerderij twee gezinnen (3 generaties). Onze zoon Steffen begon in 2009 zijn opleiding tot gediplomeerde veehouder op ons bedrijf. In de zomer van 2011 is onze dochter Juliane aan het Vakgymnasium Bergkloster Bestwig haar bedrijfskundig begeleide vakopleiding tot pedagoge gestart. Na een jaar prakticum in de peuterspeelzaal Maris-Stella van 2011 t/m 2012 hier in Medebach, heeft ze in 2013 sucesvol haar eindexamen gedaan in het segment Gezondheid en Maatschappij. Van september 2014 t/m mei 2015 zette Juliane in het Bergkloster Bestwig haar beroepsopleiding tot pedagoge voort. In juni beëindigde ze deze beroepsopleiding succesvol. Sinds 01.08.2015 voltooit ze haar erkenningjaar tot door de overheid gecertificeerde pedagoge in de peuterspeelzaal Medelon.

Steffen was in augustus 2011 op het akkerbouw- en melkveebedrijf van Dieter Beukmann in Welver bij Soest in zijn bedrijfskundige praktijkjaar actief. In september 2011 voltooide hij succesvol een drie weken durend buitenlands prakticum in de Oostenrijkse bergen. In juli heeft hij zeer succesvol zijn examen tot gezel-veehouder gehaald. Op 1 augustus is Steffen zijn bedrijfskundige erkenningsjaar op onze boerderij gestart. Naast een zes weken durende leergang rond persoonlijkheidsontwikkeling aan de Landvolkshochschule in Hardehausen bezocht hij dat jaar ook nog bijscholingscursussen, zoals de leergang om de eigen melkkoeien te kunnen insemineren. Van september 2013 t/m mei 2015 bezocht Steffen de tweejarige Agrarische Vakschool in Meschede. In juli 2014 beëindigde hij zijn eerste vakschooljaar met de succesvolle afsluiting tot door de overheid gecertificeerde ondernemer en in juni 2015 studeerde hij succesvol af tot door de overheid gecerticifeerde agrarische ondernemer.

Beide kinderen houden van hun beroep, waartoe ze zijn opgeleid en kunnen zich niets mooiers voorstellen. Wij zijn daar zeer tevreden mee en ook een klein beetje trots. Mijn ouders zijn nog altijd vol in het bedrijf mee geïntegreerd.

Naast invalkrachten hebben we in het voorjaar van 2013 de daartoe opgeleide hotelvakvrouw Christine Sauerwald voor de afdeling vakantieboerderij met 20 uur per week en sinds 1 mei 2015 Silvia Lefarth vast aangesteld. Met onze momentele jaarbenutting tussen de 65% en 70% 
(1780 bezette dagen) bij de vakantiewoningen zijn we zeer tevreden.

We zijn met de ontwikkelingen tot nu toe erg gelukkig en tevreden en wensen ons ook voor de toekomst zoveel geluk en kracht om bezig te zijn als tot nu toe. Dat alles had niet zo gefunctioneerd, als de samenwerking tussen de generaties en ons gezin, het grote plezier in het beroep van veehouder en in de omgang met mensen, in de natuur en de dieren niet bij iedereen in grote mate voorhanden zou zijn geweest.


Jouw en jullie Andreas Schmidt